Geçtiğimiz günlerde “Edhem Paşanın İstiklal Mahkemesi Kararı” başlık bir yazı kaleme almıştım ve çok ilgi gördü.
Yazımın linki; (https://harmangazetesi.com.tr/author/atilla/konu/edhem-pasanin-istiklal-mahkemesindeki-karari/)
Tarihçi Dr. Salih Erol “Yenişehirli Ethem Paşa Vatan Haini mi? Yoksa Günah Keçisi mi?” başlıklı bir açıklama göndermiş.
Salih Erol’un yazının linki; (https://harmangazetesi.com.tr/yenisehirli-ethem-pasa-vatan-haini-mi-yoksa-gunah-kecisi-mi/)
Kendisine yazısındaki üslubundan dolayı öncelikle teşekkür etmek isterdim ama alaycı yaklaşımını akademik unvanına yakıştıramadım.
Salih Erol yazısında “Ancak geçenlerde baktım, Atilla Sağım adındaki yerel gazeteci, kendince tarihçi kesilmiş ve bulmuş Harman başında bir köşe; Ethem Paşa hakkında bir şeyler karalamış. Nasıl bir yazı derseniz, deve misaliyle anlatayım. Hani, deveye sormuşlar ya boynun neden eğri? Nerem doğru ki? demiş. İşte, tam o misal bir yazı. A. Sağım Bey, gerçekten paşayı tanımıyor. Sanki esrarengiz çaba ile sadece kendisinin: “gün yüzüne çıkardığı” belgenin orijinal yazısını, dilini bilebilecek ve dahası, orada yazılanı günümüz diline tercüme edebilecekmiş gibi kurulmuş”.
Sayın Salih Hocam, öncelikle tarihçi değilim ama tarihi çok severim hiçbir zaman böyle bir iddiam olmadı, Harman Gazetesi sahibi Harun Sak hem eski bir arkadaşım hem gazetecik mesleğine başlamamda bana çok yardımcı olmuş kardeşim gibidir. Benim Harman Gazetesindeki yazılarım Yenişehir Tarihi ile ilgili bulduğum kayıtlardan ibarettir, Yenişehir benim büyüdüğüm yerdir.
Yazınızla birlikte gönderdiğiniz fotoğraflarda rahmetli Kamil Karatuğ’un evinin orada fotoğraf çektirmişiniz hemen karşısında Tarhirağa İlkokulu vardır ve ben oradan mezunum kısacası benim çocukluğum orada geçti başta merhum Kamil Karatuğ ve ailesini iyi tanırım zira biri ilkokuldan arkadaşımdır.
Siz yazınızda “Ethem Paşa Hain mi yoksa günah keçisi mi” diye başlık atmışsınız ama benim yazımın yorum kısmında “Hain” kelimesi geçmiyor, sadece İstiklal Mahkemesi kararını yayımladım o kadar, bu kararlar internette var isteyen ulaşabilir. Yirmi senedir Yenişehir’i ve on yıldır Ethem Paşayı araştırdığınızı yakında kitabını çıkartacağınızı beyan etmişsiniz ilk alanlardan biri ben olurum bir Yenişehirli olarak çok sevindim.
Yazımda sizi ne rahatsız etti anlamadım bir gazeteci tarihi bir konuyu yazamaz mı?
Ben aynı zamanda Belgesel Tarih sitesinde yazılar paylaşıyorum ve orada tarihçi olmayan çok sayıda tarih sever yazılar kaleme alıyor hatta kitap yazanlar var ama hiç biri ben tarihçiyim demiyor benim gibi. Keşke yazınızı göndermeden konuşma imkânımız olsaydı en azından daha zengin bilgiye sahip bir yazı kaleme almış olurdum kısmet değilmiş diyelim.
Edhem Paşa ailesi Yenişehir tarihi açısından elbette önemli araştırmanız ilçenin hafızasında yerini alacaktır, ben tarihçi olmadığım için sizin kadar bilgi sahibi değilim ama güzel bilgiler paylaşmışınız yazınızda teşekkür ederim.
Sayın Salih Erol “Yenişehir’e 93 Harbi’nden (1877 Osmanlı – Rus Savaşından) sonra Bulgaristan’dan çok yoğun bir göç dalgası geldi. Peki, Ethem Paşa olmasaydı, Manavlar (Yerliler), Macırları (göçmenleri) barındırır mıydı? Tabi ki, hayır. Padişah, Ethem’i Muhacirin Komisyonu reisi yaptı ve Yenişehir’de Macır köyleri ancak öyle kurulabildi. E, şimdi Manavlar Ethem Paşa’yı niye ve nasıl sevsinler, değil mi? Kendilerince haklı nedenleri var!
Atilla Sağım Bey, biliyor mu acaba bu önemli detayları?? Zannetmiyorum! Bırakın bunları, Ethem Paşa hakkında en basit şeyleri bile bilmediği yazdıklarından anlaşılıyor” demişsiniz.
Evet, biliyorum öncelikle Balkanlardan sadece manavlar gelmedi Arnavutlar az sayıda Çerkes’de geldi ve gelen Arnavutlardan Harmanlı ailesine mensubum çocukluğum büyüklerinden bu olayları dinlemekle geçti. Edhem Paşanın çiftliğinin yanındaki tarlalarda çok çalıştım dayılarım ve akrabalarımla halen o tarlalar akrabalarım tarafından ekiliyor. Gündoğan mahallesindeki Arnavut ailelerden halen yaşayanlar madem kitap yazıyorsunuz onlarla da konuşun derim Edhem Paşayı.
Edhem Paşanın belediye başkanlığını bilmiyordum ama Ertuğrul Sancağı kayıtlarında gördüm ve yazdım. Yenişehir Belediyesi eski başkanlar kısmında 1907-1920 yılları arası boş gözüküyor ama 1908 Ertuğrul Sancağı kayıtlarında Edhem Paşa’nın ismi geçiyor. (https://www.belgeseltarih.com/bursa-yenisehirin-1908-yilindaki-kurum-ve-yoneticileri/)
Yazınızın sonunda; “Sonuç: Yenişehirli Ethem Paşa, hiçbirimizin günah keçisi olamaz. Eğer, ilâ ki vatan haini diyecekseniz, yanına birkaç bin Yenişehirliyi katın, bari öyle deyin!
Yüzyılı aşmış tarihleri de lütfen akademik: uzman tarihçilere bırakın!
Gazeteci iseniz, güncel memleket meseleleri, daha yakın dönem olayları size yeter vesselâm!” diyerek sonlandırmışınız.
En azından yazımıza akademik unvanı bir tarihçinin açıklama göndermesi gazetecilik açısından sevindirici ama yazılarımda hiçbir zaman kimseyi hain olarak suçlamadım siz neden hain kelimesini ısrarla kullandınız anlamış değilim.
Neyse önemli değil Sayın Dr. Salih Erol kitabınız yayımlandığında hangi bilgilere ulaştığınızı göreceğiz Yenişehir açısından bir kazanç olacaktır şüphesiz ilk teşekkür edenlerden olmak isterim ama egonuzu frenleyin lütfen, siz Edhem Paşanın akrabası değil tarihçisiniz, objektif olun derim.
Malum tarih geride kalanlara cömert değildir.
Saygılarımla sayın Dr. Salih Erol çalışmalarınızda başarılar dilerim.
