Gebelik öncesi ve gebelik boyunca yeterli ve dengeli beslenme sağlıklı beslenme annenin sağlığı ve bebeğin gelişimi açısından oldukça önemlidir.
Gebelik sürecinde fazla kilo alan anne adayları için sezeryan doğum, doğum sırasında oluşabilecek komplikasyonlar ve gebelik şekeri riski artarken bebeğin ileride obez olma ihtimali de artar. Yetersiz ve dengesiz beslenen annelerde ise; yorgunluk, anemi, kabızlık, kemik hastalıkları, enfeksiyonlar oluşabilirken bebekte erken doğum, bilişsel gelişimde gerilikler görülebilmektedir.
Gebelik öncesinde annenin ideal ağırlıkta olması tavsiye edilir. Gebelik sürecinde ağırlık kazanımını, başlangıçtaki vücut ağırlığı belirler.
Gebelik başlangıcındaki vücut ağırlığına göre ideal ağırlık kazanımları:
ZAYIF ( BKİ 18,5 DAN AZ )…………..12,5-18 KG
NORMAL (BKİ 18,5-25)……………………11,5- 16 KG
HAFİF ŞİMAN (BKİ 25-30)…………….7-11 KG
ŞİŞMAN (BKİ 30 ÜSTÜ )………………..5-9 KG
Gebelik öncesi annenin folik asit, iyot ve demir değerlerinin ideal düzeyde olması bebeğin büyüme geriliği ve beyin hasarı olmaması adına önemlidir. Bu açıdan gebelik planlama aşamasında doktor kontrolünde olmak, kan tahlili yaptırmak ve takviye almak gerekli ve önemlidir.
Gebelik sürecinde beslenmede dikkat edilmesi gereken noktalar :
Özellikle ilk üç aydan sonra artan enerji ve protein alımı bebeğin ideal gelişimi adına karşılanmalı.
Progesteron düzeylerinin artması kabızlığa neden olabilir. Bu açıdan yeterli lif tüketilmelidir. Sebzeler, meyveler, kurubaklagiller, tam tahıllı ürünler güzel lif kaynaklarıdır.
İlk üç ay boyunca rahim hareketliliğini arttırabileceği düşünüldüğü için bazı bitkisel ürünlerde ‘aşırıya’ kaçmaktan sakınılmalıdır. ( Maydanoz, nane, ısırgan, biberiye ve adaçayı gibi. )
Omega 3 yağ asidi altıncı aydan itibaren fetüse geçerek beyninde birikir. Omega 3 zengini besinleri ( balık, ceviz, semizotu gibi ) beslenmeye eklemekte fayda vardır.
Civa içeriği yüksek olabileceğinden, büyük balıklardan ve derin su balıklarından uzak durmakta fayda vardır. Hamsi, istavrit, palamut ve uskumru, sardalya, alabalık gibi balıklar tercih edilebilir.
Altıncı aydan sonra vücutta demir ihtiyacı çok artar. Takviye olarak almanın yanında besinlerden de demir minarelini yeteri kadar almak gerekir. ( Kırmızı et, balık, yumurta gibi hayvansal ürünler demirden zengindir.)
Et ve balık tüketirken demir emilimini arttırmak ve lif açısından zengin beslenmek adına bol salata tüketmek fayda sağlar.
Hem fazla kafein almamak adına hem de demir emilimini engelleyebileceği için çay ve kahve tüketimi sınırlandırılmalıdır.
Yeterli kalsiyum alınmadığında bebek için annenin kemiklerinden kalsiyum çekilir. Annede diş problemleri ortaya çıkabilir. Süt ve süt ürünleri, susam, fındık gibi kabuklu yemişler, kurubaklagiller güzel kalsiyum kaynaklarındandır.
Tuz mutlaka iyotlu kullanılmalıdır.
Tatlandırıcılardan uzak durulmalıdır.
Besin güvenliği açısından riskli olan çiğ süt ve çiğ sütten yapılmış ürünler, çiğ ve az pişmiş yumurta ve et ürünleri, iyi yıkanmamış salata malzemeleri, kabuklu deniz ürünleri tüketilmemelidir.
Diyetisyen Ahsen Name Kanlı – Diyetfiz
