29 Ekim Kadınları Derneği 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle yazılı bir açıklama yaptı.
Açıklamada şu görüşlere yer verildi; Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde yapılan Kurtuluş Savaşı’nın en önemli anlarından biri Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarının 1919’un 19 Mayıs’ında ilk adımlarını Samsun’a atmalarıdır.
Mustafa Kemal askeri başarılarıyla tanınan bir Osmanlı paşasıyken tüm yurt çapında saygı duyulan siyasi bir lidere dönüşmesinin ilk adımı olan 19 Mayıs 1919’un öncesi ve sonrasında neler yaşandı ve niçin Samsun seçilmişti bunu çok iyi bilmeliyiz.
Burada yine Atatürk ün hem askeri hem siyasi başarılarını getiren yüksek dehası, öngörüleri, bütünü görebilmesi, analiz gücü ve yetenekleri ile imza attığı büyük zaferlerin, yine doğru adımını görüyoruz elbette.
Osmanlı İmparatorluğu’nun 1. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkmasının ardından, kötüleşen koşullar içinde kurtuluş çareleri aranırken Mondros Mütarekesi’ne rağmen dört bir yandan başlayan düşman işgali ve halka yapılan baskı, ve şiddet giderek artıyordu. Samsun işgal kuvvetleri için önemli noktalardan biriydi. Stratejik bakımdan büyük öneme sahipti ve Karadeniz’den Orta Anadolu’ya açılan en rahat ve güvenilir bir kapıydı. Ve Samsun da durum farklı değildi.
Mustafa Kemal, 20 ve 21 mayıs 1919 da Sadaret makamına gönderdiği bir telgrafta da;
İngilizlerin mütareke hükümlerine aykırı tutumlarda bulunduğunu yazıyordu. 9 Mart 1919 da Samsun’a 200 asker çıkarmışlardı. 17 Mayıs 1919’da ise 100 kişi daha çıkarılmıştı. Ve
‘’Rum çeteleri pontusçuluk istekleri ile her tarafta taşkınlıklarını arttırmıştır. Samsun ve çevresinde Rum nüfusunu çoğaltmak için Rusya’daki Rum’ların da bölgeye göçe zorlandıkları hatta bazı çetelerin denizden gizli biçimde Samsun ve havalisi sahillerine çıktığı yapılan araştırmalardan anlaşılmıştır. Bu arada iç güvenlik için gerekli askerin miktarı bilinmeden askerin terhis edilmiş olması ve buna dayalı olarak jandarma kuvvetinin yetersizliği Rum eşkıyasının güçlenmesinde etkili olmuştur. O gün itibarıyla Samsun ve çevresinde 40’a yakın Rum çetesi faaliyet göstermektedir. Rum çetesinin saldırılarına ve tecavüzlerine maruz kalmış olan müslümanlar ise, yerel hükûmet tarafından korunamamaktadır.’’ diye belirtiyordu.
17 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa ile Samsun’a çıkanlardan Hüsrev Gerede’de hatıralarında,. ‘’18 mayıs öğle üstü Sinop Limanı’na girdik. Saat 3’te vapurda bizimle gelip karaya çıkan Liva mutasarrıfı Mazhar Tevfik Bey, Sinop’tan bize İzmir’in işgali ile ilgili yazılı bilgi getirdi’’diye yazar.
Sadaret Makamına gönderdiği yazıda, İzmir’in Yunanlılar tarafından işgalinin millet ve orduyu derinden üzdüğünü, ordunun ve milletin bu haksız tecavüzü hiçbir biçimde sindiremeyeceğini, belirten Mustafa Kemal Paşa işte bu acı tablo üzerinde başlatmıştı genç Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş adımlarını.
Atatürk, Millî Mücadele sıralarında Türk milletini ileri götürecek ve köhnemiş fikirlere karşı gelecek olanların genç fikirler olduğunu görmüştü. Bu nedenle de “gençlik” kavramı Atatürk için ayrı bir önem taşımaktadır. Gençlerden sık sık bahsederken, yaş sınırı dışında fikri olarak gençliği yani, fikirde yeniliği ifade etmiştir. O’nun şu sözü çok anlamlıdır: “Genç fikirli demek, doğruyu gören ve anlayan gerçek fikirli demektir.” ve bugün ü gençliğe armağan etmiştir.
Kuruluşundan itibaren milli iradenin yansımasının simgesi olan TBMM’nin ilk Başkanı Mustafa Kemal Atatürk, 1 Mart 1920 tarihinde Meclisin 4. toplantı yılının açılışında da bunun önemine dikkati çekti.
Atatürk’ün sözleri tutanaklara şöyle yansıdı:
“Hep birlikte bakışlarımızı, vicdanımızın merkezi olan millete dikelim. Orada erdemin, vefa ve içten bağlılığın, yenileme arzusunun, egemenlik aşkının ve geleceğin sönmeyen ateşi yanmaktadır. Bu kutsal ateş, kendi içindeki bilgisizlik ve karanlığı yakacak ve bağımsızlığımızın önüne dikilecek olan bütün engelleri yıkacaktır. Efendiler, millet önünde, onun hak ettiği bağımsızlığın önünde, onun layık olduğu gelişme ve yenileme arzusu önünde, her kuvvet ancak milletin irade ve amaçlarına uymak şartıyla yaşayabilir. Milletin irade ve amaçlarına uymayanların talihi hüsrandır, çökmedir.”
Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında yaşanan zorlukları her zaman göz önünde tutarak, 19 Mayısları Atatürk’ün emanetine daima sahip çıkarak kutlamalıyız. Ve tarih göstermiştir ki hiçbir karanlık sonsuza dek sürmez ve biz kadınlar kurtuluşumuzun 103.yıl dönümün yine ülkemizin içinde bulunduğu sıkıntılara karşı aynı güçle mücadele etme kararlılığındayız..
